Endometrioza to przewlekła choroba ginekologiczna charakteryzująca się występowaniem tkanki endometrialnej poza macicą...
Endometrioza to przewlekła choroba ginekologiczna charakteryzująca się występowaniem tkanki endometrialnej poza macicą. Schorzenie dotyka 5-10% kobiet w wieku reprodukcyjnym na świecie i wiąże się z bólem w miednicy i niepłodnością. Pomimo jej powszechności diagnoza jest zwykle opóźniona o wiele lat co przesuwa wprowadzenie odpowiedniego leczenia. Do czynników ryzyka wystąpienia endometriozy należą m.in.
- wczesna pierwsza miesiączka,
- krótki cykl,
- obfite krwawienie miesięczne,
- niski indeks masy ciała oraz
- duża liczba porodów.
Niepłodność jest stosunkowo częstym objawem pacjentek z endometriozą, statystycznie ok. 30% do 50% kobiet dotkniętych tą chorobą zmaga się z problemami z zajściem w ciążę. Endometrioza może wpływać na płodność na kilka sposobów: zniekształcona anatomia miednicy, zrosty, blizny jajowodów, stany zapalne struktur miednicy, zaburzone funkcjonowanie układu odpornościowego, upośledzenie implantacji zarodka, spadek jakości komórek jajowych.
Jak endometrioza wpływa na płodność?
1. Zmiany w strukturze miednicy - endometrioza może prowadzić do powstawania blizn i zrostów w obrębie miednicy. Zmiany te mogą w sposób mechaniczny uniemożliwiać zajście w ciążę na skutek utrudnienia swobodnego przepływu plemników przez jajowody, blokowania wychwytu komórki jajowej przez jajowody i jej transportu
2. Problemy z owulacją - endometrioza może prowadzić do zaburzeń hormonalnych, które wpływają na regularność owulacji a także powodować niepękanie pęcherzyka dominującego w jajniku a tym samym nie następuje uwolnienie komórki jajowej. Nieregularne owulacje lub ich brak zmniejsza szansę na naturalne poczęcie.
3. Obniżenie jakości komórek jajowych -niektóre badania sugerują, że endometrioza może wpływać na zmniejszoną jakość komórek jajowych, co może utrudniać zapłodnienie i zwiększać ryzyko poronień.
4. Stan zapalny - endometrioza powoduje występowanie przewlekłego stanu zapalnego w obrębie miednicy. Wpływa to bezpośrednio na zmniejszoną odpowiedź jajników na stymulację farmakologiczną co skutkuje mniejszą liczbą komórek jajowych odpowiednich do zapłodnienia, zmniejszenie ruchliwości plemników i ich uszkodzenie a także nieprawidłowy przebieg implantacji i zwiększony odsetek poronień. Dlatego tak ważna jest szybka i jednoznaczna diagnoza, a co za tym idzie, rozpoczęcie właściwego leczenia.
Właściwie dobrana dieta w przebiegu endometriozy ma na celu przede wszystkim łagodzenie objawów bólowych, także jelitowych, ugaszenie ognisk stanów zapalnych, wspomożenie przy trawieniu, prawidłową detoksykację organizmu, wzmocnienie systemu immunologicznego, polepszenie samopoczucia czy zminimalizowanie ryzyka chorób współtowarzyszących takich jak: nadciśnienie tętnicze czy choroby układu krążenia. Zbilansowana dieta dla osób zmagających się z endometriozą powinna uwzględniać:
1. Rezygnację z żywności wysokoprzetworzonej, czyli z gotowych posiłków, żywności typu fast food, słodyczy, pieczywa cukierniczego oraz twardych margaryn kostkowych. To pomoże w usunięciu z diety dużych ilości kwasów tłuszczowych typu trans, które działają prozapalnie w naszym organizmie i mogą zaburzać syntezowanie hormonów.
2. Ograniczenie spożycia cukru. Wysokie spożycie cukru zubaża nasz organizm w witaminy, głównie z grupy B. Nadmierne spożycie cukrów prostych może wiązać się z wystąpieniem nadwagi i otyłości, insulinooporności, cukrzycy typu II oraz może prowadzić do zaburzeń hormonalnych.
3. Dieta w endometriozie powinna opierać się na dużym spożyciu warzyw, głównie zielonolistnych, ale również wszystkich innych o intensywnym zabarwieniu, owoców oraz nasion roślin strączkowych. Te produkty są źródłem witamin, składników mineralnych oraz przeciwutleniaczy, a także błonnika. Błonnik jest szczególnie ważny w kontekście prawidłowej pracy jelit oraz obniżania indeksu glikemicznego diety.
4. Bardzo istotne są również odpowiednie ilości kwasów omega-3 w diecie, głównymi źródłami są tłuste ryby morskie, orzechy włoskie, siemię lniane, nasiona chia, olej rzepakowy. Te produkty powinny pojawiać się w diecie na co dzień ponieważ mają silne działanie przeciwzapalne, wpływają na stan naczyń krwionośnych, działają przeciwzakrzepowo.
5. Nie należy zapominać o prawidłowym nawodnieniu. Przez cały dzień warto popijać wodę mineralną, zieloną herbatę bogatą w przeciwzapalne flawonoidy oraz napary z imbirem i cytrusami.
Przykładowy jadłospis:
Śniadanie: owsianka z napojem migdałowym, siemieniem lnianym, borówkami i orzechami włoskimi
II śniadanie: sałatka z łososiem, awokado, pomidorkami,papryką, szpinakiem i oliwą
Obiad: kasza gryczana + duszone warzywa (cukinia, marchew, brokuł) + ciecierzyca, przyprawione kurkumą i imbirem
Podwieczorek: smoothie z jarmużu, kiwi, banana i nasion chia
Kolacja: pieczone bataty i kalafior z jogurtem naturalnym typu skyr z czosnkiem i koperkiem
